بسیاری از گیاهان بیابانی نه تنها از فرسایش و جابه جایی بیشتر خاک جلوگیری می کنند، بلکه بسیاری از آن ها خواص دارویی نیز دارند، از این گیاهانی که زنبورها می توانند از آن برای تهیه و ساخت عسل کمک بگیرند گیاه گون است البته باید این نکته را مدنظر قرار دهید که تهیه عسل صرفا از یک گیاه خاص بستگی به شرایط پوشش گیاهی غالب آن منطقه دارد.گیاهی تا ارتفاع 75 سانتیمتر با ساقههایی به رنگ بنفش تیره با گلهایی به رنگ سفید، ارغوانی و گاهی آبی که دربرابر خشکی مقاوم و دارای بویی تند است. 20 نوع گون شناخته شده در ایران وجود دارد که اکثر این گونهها سمی هستند.
گون که در طب چینی جایگاه خاصی دارد، باعث تقویت سیستم ایمنی بدن میشود. این گیاه در درمان سرما خوردگی، پیشگیری از دیابت و ضد عفونی کردن دستگاه مجاری ادرار موثر است. گون سرشار از آنتی اکسیدان است؛ بنابراین در مقابله با رادیکالهای آزاد میتواند بسیار موثر واقع شود (رادیکالهای آزاد موجب پیری و آسیب رساندن به سلولها میشوند). گیاه گون کاهنده فشار خون است و ریشه آن در درمان سرطان سینه و ریه موثر است.
هشدار: مصرف بیش از حد باعث آسیب رساندن به سیستم ایمنی بدن میشود و استفاده از آن برای افراد مبتلا به بیماری لوپوس یا بیماریهای خود ایمنی ممنوع است. منع مصرف در دوران بارداری. استفاده با دستور پزشک.
توجه: شهد گون به دلیل اینکه طی فرایند انجام شده توسط زنبورعسل، به عسل طبیعی گون تبدیل میشود، منع مصرف خود گیاه گون را ندارد.
گون ها دارای رشد سریع و دوام چندساله بوده با بذرپاشی طبیعی میتوانند تکثیر پیدا کنند. برخی از آنها در تابستان خشک میشوند ولی عدهای از بوته ها در پاییز ساقه های جدیدی تولید و حتی در زمستان گل میکنند.
معرفی گیاه گون و انواع آن
گون گونه ای است علفی و چندین ساله با ریشه مستقیم و ساقه های متعدد که طول آنها به 60 سانتیمتر میرسد. برگ های این گیاه مرکب و متقابل است. گل های فراوان آن بذر زیادی تولید میکند. این گیاه در زمین های بایر و مزارع آیش فلات شمال زاگرس (ملایر، همدان، بیجار) بومی بوده با آب و هوای مناطق نیمه جلگهای و زمستانهای سرد سازگار میباشد. گیاه گون در لبنان (نزدیک دریا) و حتی کویر (بطور فاریاب) با موفقیت بهعمل میآید. از این رو میتوان گفت که با آب و هوای متفاوت سازش دارد.
گیاه گون در مدت کوتاهی میتواند حدود یک تن بذر در هکتار تولید نماید. جوانه زدن آن بسیار سهل صورت میگیرد ولی گاهی در جوانه زدن بینظمی مشاهده میشود. گیاهان این گونه دارای رشد سریع و دوام چندساله بوده با بذرپاشی طبیعی میتواند تکثیر پیدا کند. برخی از آنها در تابستان خشک میشود ولی عدهای از بوته ها در پاییز ساقه های جدیدی تولید و حتی در زمستان گل میکند. (هرچند بنا به شنیدهها برخی از گونههای گون سمی میباشند) این گونهی گون باعث بروز هیچ گونه مسمویتی نمیشود و گوسفندان از آن با رغبت تغذیه میکنند.
نوع گون (Astragalus siliquasus) میتواند در بذرپاشی مجدد و احیاء مراتع مخروبه و یا بایر (در حداقل 250 میلیمتر بارندگی سالیانه) در بخش اعظم ایران نقش عمدهای بعهده گیرد. شکوفه فراوان این گیاه زنبور عسل را جذب کرده در نتیجه سبب ازدیاد تولید عسل میگردد
حدس زده میشود که بیش از 100 گونه گون (.Astragalus spp) در ایران وجود داشته باشد که نیمی از آنها به وسیله احشام چرا شده و این گیاهان از نباتات علوفهای خانواده لگومینوز بشمار میآیند. عدهای عقیده دارند که تعداد گونه ای گون به بیش از 70میرسد. تقریبا تمام گون انواع گون خوشخوراک میباشند. گیاهان این انواع بسیار گوناگون است؛ برخی علفی و یا چوبی بدون ساقه و بعضی دیگر دارای ساقهی کوتاه در روی زمین و بالاخره عدهای دارای ساقه های خوابیده روی زمین یا راست میباشد
اکثر این گونه های گون در یک محل متمرکز است و از آنجایی که تا کنون این گونه ها بهوسیلهی گیاهشناسان توصیف نشده است طبقهبندی آنها بسیار مشکل میباشد. در گروه Cercidothrix بخش Onobrychium (دارای گل هایی با گلآذین متراکم و میوههای کوتاه) و (دارای گل هایی در روی سنبله مرکب غیر متراکم با میوههای بلند) گونهها، واریته و اکوتیپ هایی وجود دارد که دامنه پراکندگی آنها از آذربایجان تا فارس از شمال تا خراسان میباشد
گون از خانواده لوبیاست با این گونههای زیادی از گون وجود دارند، اکثر مکملهای حاوی گونه هستند که Memeranaceue نامیده میشود. گفته میشود این گیاه دارویی فواید زیادی برای بسیاری از بیماریهای از جمله بیماریهای قلبی دارد. گون نوعی گیاه دارویی است که ریشه آن برای درست کردن دارو مورد استفاده قرار میگیرد.
مزایا و عوارض گیاه گون
این گیاه برای بسیاری از بیماریها مورد استفاده قرار میگیرد، ولی شواهد زیادی کافی برای تأثیر آن وجود ندارد.گون برای سرماخوردگی، عفونتهای تنفسی فوقانی، آلرژیها، فیبرومیالژیا (سندرم درد اسکلتی، عضلانی مزمنی است که درد منتشر، نقاط حساس، خستگی و اختلال خواب مشخص میشود). ، برای تقویت و تنظیم سیستم ایمنی بدن استفاده میشود.
از گون بعنوان تقویت کنده عمومی برای محافظت از کبد، مبارزه با باکتریها و ویروسها استفاده میکنند.
گون معمولاً در ترکیب با دیگر گیاهان دارویی استفاده میشود. برای مثال آن را همراه با برگ نو درخشان (Ligustrum lucidum)، برای درمان سرطان سینه، سرطان گردن و ریه بکار میروند.
برخی اوقات آن را به پوست میزنند تا جریان خون را در آن ناحیه افزایش دهند و خوب شدن زخم را سرعت ببخشند.
چندین نوع گون وجود دارد؛ برخی حامی سمی به نام سوینسونین هستند و با مسمومیت دامهای اهلی مرتبط دانسته شدهاند. بیشتر گونههای گون در مکملهای رژیمیهای که انسانها استفاده میکنند، وجود ندارد.
خواص دارویی گیاه گون
گیاه گون در طب سنتی چینی در طول قرنها استفاده شده است. ویژگی فوقالعاده گیاه گون این است که باعث تقویت سیستم ایمنی بدن میشود. اما برای درمان سایر مشکلات نیز از آن استفاده شده است. از قبیل بیماریهای قلبی
با توجه به اینکه این گیاه خواص دارویی فوق العاده ای دارد آیا در کنار این خواص فوقالعاده میتواند عوارض جانبی دیگری داشته باشد؟گون گیاه بنشنی است است برای سلامت قلب و ایمنی بدن بسیار مفید است.
این گیاه سرشار از آنتیاکسیدان است که باعث مهار رادیکالهای آزاد در بدن میشود. در بدن رادیکالهای آزاد باعث آسیبرسانی به سلولها میشوند و ارتباط شدیدی با پیر شدن و مشکلات که در دوران پیری گریبانگیر انسان میشود دارد.
گون یک نوع مکمل برای مشکلات سلامتی مختلف استفاده میشود. برای مثال برای درمان سرماخوردگی، عفونتهای تنفسی و همچنین جلوگیری از دیابت بسیار پیشنهاد میشود که از آن استفاده کنید.
که گون میتواند ریهها، کبد، دستگاه مجاری ادراری و همچنین طحال را ضد عفونی کند.بسیاری از پزشکان قلبی آن را به بیماران خود توصیه میکنند، به دلیل خواصی که دارد باعث آرام ساختن اعصاب شده و همچنین قند خون و فشار خون را پایین میآورد.
آیا ریشه گون دارای خواص سودمندی برای قلب است؟
ریشه گون علاوه بر توانایی مهار رشد تومور به صورت کمکی در درمان عوارض جانبی شیمی درمانی به کار میرود و مخصوصاً هنگامی که به صورت ترکیب با عصاره pr ivet ligustrumlucidumمصرف شود کارایی آن در مهار تومورها افزایش میابد.گون به دلیل تاثیرات بسیار مثبتی که بر روی سیستم ایمنی بدن می گذارد معروف است
اما تحقیقات بیشتری لازم است که درباره فواید آن بر روی قلب اطمینان حاصل کرد.
عوارض جانبی گیاه گون اگر به مقدار زیادی مصرف شود
گون عوارض جانبی خیلی کمی دارد
مصرف بیش از حد آن باعث آسیب رساندن به سیستم ایمنی بدن می شود. زنان باردار به هیچ عنوان نباید از گون استفاده کنند.افرادی که دارای بیماری لوپوس و یا سایر بیماری خود ایمنی هستند نباید از گون استفاده کنند.
خاصیت عسل گون
از جمله این خاصیت ها می توان به ضد التهاب بودن، ضد آلرژی و درمان سرماخوردگی، آنتی اکسیدان بودن و ضد سرطان بودن آن اشاره کرد.
گون داری خاصیت ضد پیری و درمان بیماری های قلبی بوده و برای تقویت حافظه، نشاط آوری، تقویت کننده معده، بهبود یبوست، نرم کننده و بهبود خشونت سینه، بهبود درد کلیه مفید است.
همچنین برای درمان کمخونی مفید بوده و مصرف مستمر آن در وعده صبحانه میتواند به خون سازی در افراد مبتلا به کمخونی کمک کند.
از طرفی مصرف این عسل در روزهای سرد پاییز و زمستان میتواند تاثیر زیادی بر درمان خشونت سینه و حنجره داشته باشد و احتمال ابتلا به گرفتگی صدا در افرادی که در فصل پاییز و زمستان دچار این عارضه میشوند را کاهش دهد.
عسل گون کاملا زرد رنگ بوده و ظاهر آن شبیه عسلهای معمولی است که برای صبحانه میل میکنید.
عسل گون در درمان و کاهش دردهای مفصلی ،استخوانی و آرتروز بسیار موفق عمل می کند.
در عسل گون اسیدهای مختلفی وجود دارد که یکی از آن ها اسید فرمیک است .این اسید در گیاه گزنه نیز وجود دارد که مصرف درمانی گزنه به صورت دم کرده یا مالیدن روی مفاصل و استخوان های دردناک در طب جدید نیز توصیه می شود.
عسل گون به دلیل داشتن اسید فرمیک داروی خوبی برای درمان بیماری های مفصلی و استخوانی است که به صورت خوردنی و مالیدنی روی موضع درد توصیه می شود .
گونه ای گون
گون ها دارای ساقههای پهن و خوابیده روی زمین است و برخی از آنها در مراتع طبیعی نواحی کوهستانی کشور که بیش از 200 میلیمتر بارندگی سالیانه دارد یافت میشود. این گیاهان معمولا در برابر چرای مفرط مقاوم میباشند. گونه های مختلفی از گون در مناطق مختلف ایران مانند نواحی رودسر و جنوب غربی تهران یافت میشود.